Zelfsturende teams zijn een gevolg, geen doel
Twee zeilinstructeurs gaan een uitdaging aan. Ze krijgen elk een groep onervaren mensen die ze moeten leren zeilen voor een onderlinge race.
De eerste instructeur traint zijn team op de top van zijn kunnen. Hij toont alles, hij legt alles uit en hij traint ze tot ze elke handeling perfect beheersen. Hij geeft al zijn kennis door.
De tweede instructeur legt alleen de basics uit. Daarna laat hij hen experimenteren. Hij stuurt bij wanneer het dreigt mis te lopen en legt uit waarom. Soms laat hij het gecontroleerd mislopen zodat de les echt landt. Hij is beschikbaar voor vragen, en die vragen komen ook.
De test van de realiteit
Op de dag van de wedstrijd schiet het eerste team er als een speer vandoor. Alle trainingen werken perfect. De zee is glad en de lucht is blauw.
Maar dan slaat het weer om. Regen, harde wind en golven. De situatie is niet meer zoals in de training.
Het eerste team vertraagt. Dit hebben ze niet geoefend. Iedereen heeft een ander idee en er ontstaat discussie. Ze kijken naar de kant, maar hun instructeur staat op de kust. Hij kan niets meer voor hen doen.
Het tweede team vaart gewoon door. Zij hebben geleerd hoe de boot reageert op weerstand. Ze organiseren zichzelf, verschuiven van positie en passen hun tactiek aan. Ze komen als eerste aan met een enorme voorsprong. Iedereen is tevreden.
Het eerste team komt uren later bekvechtend over de finish. De sfeer is volledig verzuurd.
De illusie van het “bouwen”
In het bedrijfsleven zie ik exact hetzelfde gebeuren. Zelfsturende teams worden opgericht of gebouwd alsof het een nieuwe afdeling is. Er worden dikke handboeken geschreven en nieuwe functietitels verdeeld.
Maar een zelfsturend team kun je niet bouwen. Het ontstaat.
De fout die veel leiders maken is dat ze hun team trainen zoals de eerste instructeur. Ze geven instructies en procedures voor elke denkbare situatie. Dat werkt prima zolang het weer goed is. Maar zodra de markt verandert of er een crisis uitbreekt, valt het team stil. Ze zijn afhankelijk gemaakt van de kennis van de leider.
Leiderschap als baken
Echte zelfsturing is een gevolg van leiderschap dat durft los te laten. Het ontstaat vanuit vertrouwen en de ruimte om fouten te maken.
Het probleem is meestal niet dat het team de capaciteiten mist. Het probleem is dat de structuur van de leider hen verhindert om te groeien. Een team dat nooit heeft leren corrigeren wanneer het misgaat, zal nooit kunnen varen in een storm.
Zelfsturing is de beloning voor een leider die durft te fungeren als baken in plaats van als afstandsbediening.
Ik leer leiders hoe ze dat baken kunnen zijn waar hun teams zich op oriënteren. Zodat de boot blijft varen, juist wanneer de instructeur niet meer aan boord is.
Durf jij je team te laten vallen om hen te leren varen?